Najpopularniejsze metody cyberataków na firmy w Polsce

Najpopularniejsze metody cyberataków na firmy w Polsce

Analitycy z laboratorium FortiGuard firmy Fortinet sprawdzili, jakie narzędzia były wykorzystywane przez cyberprzestępców do ataków na działające w Polsce firmy. Za część z nich odpowiada złośliwe oprogramowanie znane na całym świecie, jak GandCrab czy Zeroaccess. Globalną karierę zrobił też opracowany w Polsce wirus o swojsko brzmiącej nazwie… Prosiak.
GandCrab – najpopularniejszy ransomware
Ransomware to popularne wśród cyberprzestępców narzędzie blokujące urządzenie ofiary i szyfrujące zgromadzone na nim dane, a następnie żądające okupu za odzyskanie do nich dostępu. Jedne z najsłynniejszych cyberataków, do których doszło w ostatnich latach – WannaCry oraz Petya/NotPetya – należą właśnie do tej rodziny złośliwego oprogramowania.
Tymczasem w Polsce najczęściej występował ransomware o nazwie GandCrab. W drugiej połowie 2018 r. odnotowano ponad 1500 przypadków aktywności jego różnych wariantów. GandCrab był w tym samym czasie także najczęściej występującym oprogramowaniem szyfrującym na świecie, z ponad 3 milionami przypadków ataku.
Widoczny jest znaczny spadek aktywności WannaCry, który w 2017 r. doprowadził do paraliżu wielu instytucji na całym świecie i spowodował straty wycenione przez ekspertów na 8 miliardów dolarów. W drugiej połowie 2018 r. nie znalazł się już w gronie najczęstszych ataków ransomware w Polsce. Z kolei na całym świecie odnotowano w tym czasie tylko 16 tysięcy przypadków z jego wykorzystaniem.
Unikalnym ransomware występującym w Polsce wydaje się być Shade, który pojawił się około 2014 r. i jest rozprzestrzeniony przez malspam – a więc spam zawierający złośliwy załącznik, najczęściej plik w formacie zip, prezentowany odbiorcy jako coś, co należy jak najszybciej otworzyć. W Polsce w omawianym czasie odnotowano 228 przypadków Shade, nie był natomiast zauważony w podobnej skali na całym świecie.
– Szczególnie interesujące były ataki ransomware, w których przestępcy próbowali podszywać się pod rosyjskie spółki naftowo-gazowe, w szczególności „PAO NGK Slavneft”. Prawdopodobnie ich celem było uderzenie w część tego segmentu przemysłu – mówi dr Paolo Di Prodi, analityk z firmy Fortinet.
Polski Prosiak podbija świat
Interesującym przypadkiem jest pochodzące z Polski złośliwe oprogramowanie o nazwie Prosiak. Jest to wirus, którego aktywność odnotowano najczęściej nie tylko w Polsce (ponad 270 tysięcy przypadków), ale też na świecie (prawie 28 milionów przypadków).
Prosiak jest backdoorem, a więc narzędziem, które cyberprzestępca tworzy po to, aby później za jego pomocą (przez „tylne drzwi”) dostać się do wybranego za cel systemu.
Backdoory mogą pojawiać się także w inny sposób, np. w wyniku pomyłki w kodzie lub są celowo tworzone przez producentów oprogramowania, aby później za ich pomocą np. naprawiać błędy. Oczywiście w tej sytuacji istnieje ryzyko, że taka intencjonalnie pozostawiona furtka zostanie odkryta przez cyberprzestępców i wykorzystana do nielegalnych celów.
Uwaga na luki w produktach Adobe i Microsoft
Sondy FortiGuard odnotowały w Polsce największą aktywność eksploitów, a więc złośliwego oprogramowania wykorzystującego luki w zabezpieczeniach, związanych z oprogramowaniem Adobe Reader i Acrobat oraz z pakietem MS Office. Cyberprzestępcze grupy wykorzystujące te narzędzia to m.in. Cobalt Group czy Goblin Panda.
Liczba przypadków wykrycia aktywności eksploita PDF/CVE_2013_2729.E!exploit wyniosła prawie 102 tysiące. Natomiast aktywność eksploitów wykorzystujących luki w pakiecie Office odnotowano ponad 41 tysięcy razy.
Niebezpieczne botnety
Botnet jest to grupa zainfekowanych złośliwym oprogramowaniem komputerów lub urządzeń IoT, za pomocą których cyberprzestępca może rozpowszechniać inny malware, wysyłać spam lub przeprowadzać ataki typu DDoS (Distributed Denial of Service – rozproszona odmowa usługi). Właściciele przejętych urządzeń nie wiedzą, że służą one do cyberprzestępczej aktywności.
Według danych Fortinet dwa najpopularniejsze botnety obecne w Polsce (po ponad 6 milionów odnotowanych przypadków aktywności) to H-worm i Zeroaccess.
H-worm jest wykorzystywany w ukierunkowanych atakach na międzynarodowy przemysł energetyczny, jednak zaobserwowano, że jest on również wykorzystywany szerzej – jako sposób przeprowadzania ataków poprzez malspam i złośliwe linki.
Z kolei botnet Zeroaccess został odkryty co najmniej około maja 2011 r. Szacuje się, że pakiet odpowiedzialny za jego rozprzestrzenianie był obecny w co najmniej 9 milionach systemów na całym świecie. W grudniu 2013 r. koalicja pod przewodnictwem Microsoftu próbowała bez powodzenia zniszczyć sieci dowodzenia i kontroli botnetu.
Świadome zarządzanie ryzykiem
Niestety często od naruszenia bezpieczeństwa do momentu jego wykrycia upływają długie miesiące. W tym czasie cyberprzestępcy są w stanie poczynić duże spustoszenie w zasobach firmy, gdyż mają dostęp do poufnych danych, m.in. o finansach. – Nasze wcześniejsze badanie pokazało, że aż 95% przedsiębiorstw działających w Polsce na przestrzeni minionych dwóch lat doświadczyło cyberataku – mówi Jolanta Malak, dyrektor polskiego oddziału Fortinet. – Na szczęście po zarządach firm widać stopniowy wzrost świadomości problemu. Cyberbezpieczeństwo staje się w firmach kluczowym elementem szerszej strategii zarządzania ryzykiem i wychodzi już poza kwestie związane tylko z informatyką.
Metodologia badania
Przedstawione dane pochodzą z czujników laboratorium FortiGuard rozmieszczonych na terenie Polski i zostały zebrane od 1 czerwca do 31 grudnia 2018 r. Zaprezentowano łączną liczbę przypadków wykrycia zagrożenia przez urządzenia FortiGate (za przypadek traktowano sytuację, gdy sygnatura pliku została rozpoznana przez mechanizm antywirusowy lub silnik IPS wykrył podejrzane połączenie).

Informacja o firmie Fortinet

Fortinet (NASDAQ: FTNT) chroni największe przedsiębiorstwa, dostawców usług i podmioty administracji publicznej na całym świecie. Klienci Fortinet objęci są pełną i inteligentną ochroną w dobie zwiększającej się sfery zagrożeń i stale rosnących oczekiwań wobec wydajności rozszerzających się sieci. Architektura Fortinet Security Fabric zapewnia skuteczne zabezpieczenia, odpowiadające na kluczowe wyzwania bezpieczeństwa środowisk sieciowych, aplikacji, chmury oraz urządzeń mobilnych. Fortinet jest liderem pod względem liczby urządzeń zabezpieczających sprzedanych na całym świecie. Rozwiązania firmy chronią działalność już ponad 400 tys. klientów.

Więcej informacji na www.fortinet.com, Fortinet Blog oraz FortiGuardLabs.

Informacja o FortiGuard Labs
Rozwiązania Fortinet, w tym firewalle z serii FortiGate, wspierane są przez działania zespołu FortiGuard Labs. FortiGuard Labs składa się z ponad 200 ekspertów i analityków z całego świata. W swojej pracy wykorzystują światowej klasy, stworzone przez Fortinet narzędzia i technologie do analizowania, wykrywania oraz ochrony przed nowymi cyberzagrożeniami. Zespół dysponuje dedykowanymi ekspertami do analizy kluczowych obszarów takich jak: złośliwe oprogramowanie, botnety, zagrożenia mobilne oraz podatności typu zero-day. Analitycy z działu usług badają podejrzane próbki kodu i opracowują sygnatury, podczas gdy zespół ds. rozwoju technologii stale tworzy nowe silniki obrony, by skuteczniej walczyć z ewoluującymi zagrożeniami. Przy użyciu usługi FortiGuard zespół FortiGuard Labs wykorzystuje dane zebrane z ponad dwóch milionów czujników rozmieszczonych na całym świecie, by każdego dnia chronić ponad 400 tys. klientów.

Top