Chociaż liczba uczniów w szkoÅ‚ach branżowych stopniowo roÅ›nie, to wciąż edukacja zawodowa nie jest pierwszym wyborem wiÄ™kszoÅ›ci mÅ‚odzieży i ich rodziców. Powoli zmienia to jednak sytuacja na rynku pracy, gdzie zapotrzebowanie na fachowców stale roÅ›nie, a pracodawcy narzekajÄ… na brak wykwalifikowanych kadr. MiÄ™dzynarodowe branżowe igrzyska EuroSkills i WorldSkills majÄ… ten temat odczarować. – Chcemy pokazywać mÅ‚odym ludziom, że bycie superfachowcem w danej branży może być bardzo fajne – mówi dr hab. PaweÅ‚ Poszytek z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Istotna w tym kontekÅ›cie jest Å›cisÅ‚a wspóÅ‚praca szkóÅ‚ i uczelni z firmami. DziÄ™ki temu programy nauczania sÄ… coraz lepiej dostosowane do wymogów wspóÅ‚czesnego rynku pracy.
W porównaniu z poprzednim rokiem szkolnym liczba branżowych szkóÅ‚ I stopnia zwiÄ™kszyÅ‚a siÄ™ o sześć placówek. Do 1674 branżowych szkóÅ‚ I stopnia uczÄ™szczaÅ‚o 207,1 tys. uczniów (o 2,5 proc. wiÄ™cej niż w poprzednim roku szkolnym), wÅ›ród których 68,3 proc. to mężczyźni. Z kolei liczba techników w roku szkolnym 2021/2022 zmniejszyÅ‚a siÄ™ w porównaniu z poprzednim rokiem szkolnym o 0,5 proc., natomiast liczba uczniów zwiÄ™kszyÅ‚a o 1,4 proc. W 1854 technikach uczyÅ‚o siÄ™ 656,5 tys. uczniów, wÅ›ród których przeważali mężczyźni (61,1 proc.).
– Edukacja branżowa rzeczywiÅ›cie nie cieszy siÄ™ popularnoÅ›ciÄ… wÅ›ród mÅ‚odzieży, a przede wszystkim wÅ›ród rodziców, którzy raczej szukajÄ… dla swoich dzieci bardziej kierunku rozwoju w edukacji ogólnej czy też na poziomie wyższym na różnego rodzaju programach, kursach uczelnianych, uniwersyteckich – mówi agencji Newseria Biznes dr hab. PaweÅ‚ Poszytek, dyrektor generalny Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji, oficjalny delegat WorldSkills Poland. – DziÄ™ki WorldSkills chcemy to odczarować. MÅ‚odzi ludzie uwielbiajÄ… technologie, a wiÄ™kszość branż w tej chwili jest stechnologizowana, wykorzystuje nowoczesne technologie, wiÄ™c mÅ‚odzi ludzie sÄ… w stanie tutaj posmakować tych branż od fajniejszej strony.
Najbardziej prestiżowy i najwiÄ™kszy w Europie konkurs umiejÄ™tnoÅ›ci zawodowych EuroSkills w przyszÅ‚ym roku odbÄ™dzie siÄ™ w GdaÅ„sku. BÄ™dzie to pierwsza tego typu impreza w Polsce. Organizatorzy szacujÄ…, że we wrzeÅ›niu do GdaÅ„ska przyjedzie ok. 600 zawodników z 32 paÅ„stw – wspieranych przez kibiców, sponsorów, trenerów i oficjalne delegacje krajowe. Zawodnicy bÄ™dÄ… rywalizować w ponad 40 konkurencjach, takich jak m.in. gotowanie, stolarka, spawanie, florystyka czy cukiernictwo, aż po nowoczesne technologie, zwiÄ…zane z chmurÄ… obliczeniowÄ…, cyberbezpieczeÅ„stwem, robotykÄ… i przemysÅ‚em 4.0. EuroSkills to eliminacje do zawodów na poziomie Å›wiatowym, czyli miÄ™dzynarodowego konkursu WorldSkills, nazywanego igrzyskami olimpijskimi zawodów branżowych. BÄ™dzie to również okazja, żeby sprawdzić, jak prezentuje siÄ™ poziom polskiego szkolnictwa branżowego na tle reprezentacji innych paÅ„stw.
– W trakcie tych zawodów możemy sprawdzić zakres i jakość wspóÅ‚pracy wszystkich podmiotów, które dziaÅ‚ajÄ… na rzecz rozwoju kompetencji branżowych i zawodowych. Mamy tu biznes, sektor edukacyjny i organizacje branżowe – mówi ekspert. – W trakcie zawodów Skills Poland 2022 mieliÅ›my 60 firm wspierajÄ…cych. To pokazuje, że sektor przemysÅ‚u i przedsiÄ™biorcy sÄ… bardzo zainteresowani wspóÅ‚pracÄ… z edukacjÄ….
– BiorÄ…c pod uwagÄ™ to, co siÄ™ dzieje na rynku i braki wykwalifikowanej kadry, nie ma możliwoÅ›ci znalezienia odpowiedniego pracownika bez wÅ‚aÅ›ciwej edukacji. Cele Skillsów pomagajÄ… w tym zadaniu. To fajne miejsce dla pracodawców. Ci mÅ‚odzi ludzie to sÄ… potencjalni, naprawdÄ™ dobrzy pracownicy, którzy nie dość, że pokazujÄ… swoje umiejÄ™tnoÅ›ci w zakresie technicznych aspektów, ale również ważne umiejÄ™tnoÅ›ci miÄ™kkie – podkreÅ›la Artur Aleksiejczuk, dyrektor specjalizujÄ…cej siÄ™ w technikach automatyzacji firmy Festo.
PrzedsiÄ™biorstwa w coraz wiÄ™kszym stopniu angażujÄ… siÄ™ we wspóÅ‚pracÄ™ ze szkoÅ‚ami branżowymi i uczelniami, m.in. organizujÄ…c dedykowane klasy i kierunki studiów, delegujÄ…c swoich przedstawicieli jako wykÅ‚adowców albo organizujÄ…c staże i szkolenia dla uczniów szkóÅ‚ branżowych i studentów.
– Edukacja formalna rzÄ…dzi siÄ™ swoimi prawami, natomiast to pracodawcy wiedzÄ…, czego oczekujÄ… od pracownika. Dlatego szkolimy, pomimo że edukacja zrobiÅ‚a swoje – mówi Artur Aleksiejczuk.
Eksperci podkreślają, że kooperacja między szkołami a przemysłem jest dosyć mocno rozwinięta w innych krajach, np. w Niemczech, Austrii czy Szwajcarii.
– Tam ta wspóÅ‚praca jest wÅ‚aÅ›ciwie naturalna i funkcjonuje naprawdÄ™ w dalekiej symbiozie. Okazuje siÄ™, że w Polsce też jesteÅ›my w stanie bardzo szybko do takiego standardu dojść – ocenia dyrektor generalny FRSE.
WspóÅ‚praca biznesu z sektorem edukacyjnym to korzyść dla obu stron. DziÄ™ki niej firmy mogÄ… pozyskiwać sprawdzonych, wykwalifikowanych pracowników i budować swój wizerunek jako dobrego pracodawcy. Z kolei szkoÅ‚y i uczelnie wyższe mogÄ… poszerzyć swojÄ… ofertÄ™ edukacyjnÄ…, pozyskać fundusze na badania czy rozwinąć przedsiÄ™biorczość akademickÄ…. Co istotne, kandydaci na studia coraz częściej oceniajÄ… swoje przyszÅ‚e uczelnie wÅ‚aÅ›nie pod wzglÄ™dem przygotowania do rynku pracy i oczekiwaÅ„ firm.
– Studenci, dziaÅ‚ajÄ…c jako koÅ‚a naukowe, bardzo czÄ™sto sami zapraszajÄ… przedstawicieli firm – mówi MirosÅ‚aw Czechlowski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, ekspert zawodów EuroSkills w konkurencji mechanika. – CzÄ™sto też już na pierwszym roku studiów podejmujÄ… pracÄ™ w swojej branży. DziÄ™ki temu majÄ… możliwość porównania teorii, której uczÄ… siÄ™ na studiach, z praktykÄ…. Ci studenci czÄ™sto dość szybko trafiajÄ… potem na dość odpowiedzialne stanowiska w firmach i mówiÄ…, że rzeczywiÅ›cie to połączenie teorii i praktyki w postaci pracy i studiów pozwala im znacznie szybciej siÄ™ rozwijać.
